Trước khi lưu hành trên thị trường, nhiều doanh nghiệp thắc mắc thực phẩm chức năng cần kiểm nghiệm gì để đảm bảo đúng quy định và hoàn thiện hồ sơ công bố sản phẩm. Việc xác định đúng các chỉ tiêu kiểm nghiệm không chỉ giúp sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn mà còn hỗ trợ quá trình kiểm tra, thông quan và phân phối thuận lợi hơn. Cùng tìm hiểu chi tiết các chỉ tiêu cần kiểm nghiệm trong bài viết từ Air & Sea Global để chuẩn bị hồ sơ nhanh chóng và đúng quy định.
1. Lý do cần kiểm nghiệm thực phẩm chức năng
Kiểm nghiệm thực phẩm chức năng là bước quan trọng trong quá trình sản xuất, nhập khẩu và đưa sản phẩm ra thị trường. Hoạt động này giúp đánh giá chất lượng, thành phần và mức độ an toàn của sản phẩm trước khi đến tay người tiêu dùng. Đồng thời, kiểm nghiệm cũng là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan theo quy định. Dưới đây là một số lý do quan trọng cho thấy vì sao cần kiểm nghiệm thực phẩm chức năng.
- Đảm bảo chất lượng và độ an toàn của sản phẩm: Kiểm nghiệm giúp xác định thành phần, hàm lượng dưỡng chất và các chỉ tiêu an toàn trong sản phẩm. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể đảm bảo thực phẩm chức năng đạt tiêu chuẩn chất lượng trước khi lưu hành.
- Đáp ứng yêu cầu pháp lý theo quy định: Theo quy định hiện hành, nhiều loại thực phẩm chức năng cần có kết quả kiểm nghiệm để hoàn thiện hồ sơ công bố sản phẩm. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan quản lý xem xét và cấp phép lưu hành.
- Tăng uy tín và niềm tin của người tiêu dùng: Sản phẩm được kiểm nghiệm rõ ràng về chất lượng sẽ tạo sự minh bạch và đáng tin cậy hơn trên thị trường. Điều này giúp doanh nghiệp xây dựng uy tín thương hiệu và nâng cao khả năng cạnh tranh.
- Hạn chế rủi ro trong quá trình kinh doanh: Việc kiểm nghiệm giúp phát hiện sớm các vấn đề về thành phần hoặc chỉ tiêu an toàn của sản phẩm. Từ đó doanh nghiệp có thể điều chỉnh kịp thời, tránh các rủi ro pháp lý hoặc khiếu nại từ người tiêu dùng.
2. Quy định về kiểm nghiệm thực phẩm chức năng
Việc kiểm nghiệm thực phẩm chức năng tại Việt Nam phải tuân thủ các quy định do Ministry of Health Vietnam ban hành trong các văn bản quản lý an toàn thực phẩm. Những quy định này nhằm đảm bảo sản phẩm lưu hành trên thị trường đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về chất lượng, thành phần và mức độ an toàn cho người sử dụng. Doanh nghiệp khi thực hiện kiểm nghiệm cần tuân thủ đúng các quy định liên quan để hoàn thiện hồ sơ công bố sản phẩm.
Quy định 1: Theo Điều 5 của Thông tư 43/2014/TT-BYT, việc kiểm nghiệm thực phẩm chức năng phải phù hợp với các quy định về an toàn thực phẩm và tuân thủ hướng dẫn của Bộ Y tế. Trong trường hợp hoạt chất chính tạo nên công dụng chủ đạo của sản phẩm, đơn vị kiểm nghiệm phải tiến hành định lượng hoạt chất chính có trong sản phẩm. Nếu hoạt chất đó chưa có phương pháp thử hoặc mẫu chuẩn để kiểm nghiệm định lượng, doanh nghiệp cần công bố hàm lượng thành phần chứa hoạt chất chính trong hồ sơ công bố sản phẩm.
Quy định 2: Sau khi hoàn tất kiểm nghiệm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nội dung công bố sản phẩm cần thể hiện rõ hàm lượng vitamin, khoáng chất và các thành phần liên quan. Đồng thời, doanh nghiệp cũng phải công bố khuyến cáo về sức khỏe và đối tượng sử dụng nhằm đảm bảo người tiêu dùng hiểu đúng về công dụng và cách sử dụng sản phẩm.
3. Thực phẩm chức năng cần kiểm nghiệm gì?
Khi thực hiện kiểm nghiệm thực phẩm chức năng, phòng thí nghiệm cần đánh giá nhiều chỉ tiêu khác nhau để xác định chất lượng và mức độ an toàn của sản phẩm. Những chỉ tiêu này giúp kiểm tra thành phần, đặc tính sản phẩm cũng như các yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Thông thường, kiểm nghiệm thực phẩm chức năng sẽ tập trung vào 3 nhóm chỉ tiêu chính dưới đây.
3.1. Chỉ tiêu vật lý – cảm quan
Chỉ tiêu vật lý – cảm quan giúp đánh giá những đặc điểm bên ngoài và một số tính chất vật lý của sản phẩm. Đây là bước kiểm tra ban đầu để xác định sản phẩm có đáp ứng tiêu chuẩn về hình thức và đặc tính cơ bản hay không.
- Quan sát màu sắc, trạng thái, mùi và vị của thực phẩm chức năng.
- Kiểm tra các chỉ số vật lý như khúc xạ, tỉ trọng, độ cứng, độ pH.
- Thử nghiệm độ rã, độ hòa tan của sản phẩm.
- Đánh giá độ đồng đều khối lượng và độ đồng đều hàm lượng giữa các đơn vị sản phẩm.
3.2. Chỉ tiêu chất lượng
Chỉ tiêu chất lượng nhằm xác định thành phần dinh dưỡng và các hoạt chất có trong thực phẩm chức năng. Thông qua các phép thử phân tích, doanh nghiệp có thể đánh giá sản phẩm có đạt tiêu chuẩn chất lượng như đã công bố hay không.
- Phân tích thành phần đa lượng như độ ẩm, tro, protein, lipid và carbohydrate.
- Kiểm tra các vi chất dinh dưỡng gồm vitamin tan trong dầu, vitamin tan trong nước và các loại khoáng chất.
- Định tính dược liệu bằng kỹ thuật sắc ký lớp mỏng (TLC) hoặc sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).
- Định lượng các hoạt chất từ dược liệu như Flavonoid, Isoflavone, Silymarin.
- Phân tích các hoạt chất tổng hợp như Glucosamine, MSM, Glutathione.
- Phân tích các chỉ tiêu xơ tiêu hóa (GOS, FOS, Glucomannan).
- Phân tích lợi khuẩn như Lactobacillus, Bifidobacterium.
- Kiểm tra thành phần tá dược và phụ gia như phẩm màu, chất bảo quản, hương liệu.
3.3. Chỉ tiêu an toàn
Chỉ tiêu an toàn được thực hiện nhằm phát hiện các chất gây hại hoặc các thành phần không được phép có trong sản phẩm. Đây là bước quan trọng giúp đảm bảo thực phẩm chức năng an toàn trước khi đưa ra thị trường.
- Xác định hàm lượng kim loại nặng như Pb, Cd, As, Hg trong sản phẩm.
- Phân tích độc tố vi nấm như Aflatoxin, Ochratoxin, Citrinin.
- Kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và giới hạn ô nhiễm vi sinh vật như E. coli, nấm men, nấm mốc.
- Phát hiện các chất tân dược trộn trái phép như Sildenafil trong sản phẩm hỗ trợ sinh lý, Sibutramine trong sản phẩm giảm cân, Phenformin hoặc Metformin trong sản phẩm hỗ trợ tiểu đường, Corticoid và NSAIDs trong sản phẩm hỗ trợ xương khớp.
- Sàng lọc và phân tích các chất chưa xác định bằng hệ thống sắc ký phân giải cao (HR-MS).
4. Nội dung quy trình kiểm định thực phẩm chức năng
Việc kiểm định thực phẩm chức năng thường được thực hiện tại các trung tâm hoặc phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn nhằm đánh giá chính xác thành phần và công dụng của sản phẩm. Quá trình này giúp xác định các hoạt chất chính tạo nên công dụng của thực phẩm chức năng, từ đó làm cơ sở cho việc công bố và lưu hành sản phẩm trên thị trường. Tùy vào loại hoạt chất có trong sản phẩm, quy trình kiểm nghiệm sẽ được lựa chọn và áp dụng phù hợp.
- Định lượng hoạt chất chính trong sản phẩm: Đối với những hoạt chất chính cấu thành nên công dụng của thực phẩm chức năng và các đơn vị kiểm nghiệm trong nước có thể thực hiện kiểm nghiệm được, phòng thí nghiệm sẽ tiến hành định lượng cụ thể hàm lượng hoạt chất đó trong sản phẩm. Kết quả này giúp xác định sản phẩm có đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng như đã công bố hay không.
- Công bố hàm lượng thành phần chứa hoạt chất chính: Trong trường hợp hoạt chất chính chưa có phương pháp thử hoặc chưa có mẫu chuẩn để thực hiện kiểm nghiệm định lượng tại các đơn vị kiểm nghiệm trong nước, doanh nghiệp cần công bố hàm lượng thành phần có chứa hoạt chất chính trong hồ sơ công bố sản phẩm theo quy định. Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ các yêu cầu quản lý hiện hành.
>>> Xem thêm: Kiểm tra chuyên ngành thực phẩm chức năng chi tiết A–Z
Nhìn chung, việc tìm hiểu thực phẩm chức năng cần kiểm nghiệm gì là bước quan trọng giúp doanh nghiệp đảm bảo sản phẩm đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn trước khi đưa ra thị trường. Thực hiện kiểm nghiệm đúng và đầy đủ các chỉ tiêu không chỉ giúp hoàn thiện hồ sơ pháp lý mà còn nâng cao uy tín sản phẩm đối với người tiêu dùng. Nếu cần hỗ trợ về thủ tục kiểm nghiệm, công bố hoặc vận chuyển hàng hóa, bạn có thể liên hệ với Air & Sea Global nhé!
Thông tin liên hệ:
- Website: https://airandseaglobal.vn/
- Tầng 14, Tòa Việt Á, 09 Duy Tân, Cầu Giấy, Hà Nội
- Số điện thoại: 083 619 9669
- Email: marketing@asglobal.vn
Một số câu hỏi về kiểm nghiệm thực phẩm chức năng
Những yêu cầu cần đảm bảo khi kiểm nghiệm thực phẩm chức năng là gì?
Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, quá trình kiểm nghiệm phải đảm bảo tính khách quan, chính xác và tuân thủ đầy đủ các quy định chuyên môn kỹ thuật trong suốt quá trình thực hiện.
Chi phí lấy mẫu và kiểm nghiệm thực phẩm chức năng là bao nhiêu?
Chi phí kiểm nghiệm sẽ phụ thuộc vào mục đích kiểm nghiệm và số lượng chỉ tiêu cần phân tích. Nếu kiểm nghiệm theo yêu cầu của cá nhân hoặc doanh nghiệp thì đơn vị yêu cầu sẽ tự chi trả chi phí.
Trường hợp kiểm nghiệm phục vụ công tác quản lý nhà nước thì ai chi trả chi phí?
Trong trường hợp kiểm nghiệm phục vụ thanh tra, kiểm tra an toàn thực phẩm, chi phí sẽ do cơ quan nhà nước thực hiện kiểm tra chi trả. Tuy nhiên, nếu phát hiện vi phạm thì tổ chức hoặc cá nhân vi phạm phải hoàn trả khoản chi phí này.
Pháp luật quy định như thế nào về kiểm nghiệm định kỳ thực phẩm chức năng?
Theo Thông tư 43/2014/TT-BYT, nếu các đơn vị kiểm nghiệm trong nước có phương pháp thử phù hợp thì phải tiến hành định lượng hoạt chất chính tạo nên công dụng của sản phẩm. Trường hợp chưa có phương pháp kiểm nghiệm thì phải công bố hàm lượng thành phần chứa hoạt chất chính trong hồ sơ công bố.
Việc thử nghiệm công dụng của thực phẩm chức năng được thực hiện ở đâu?
Việc thử nghiệm công dụng phải được thực hiện tại các tổ chức nghiên cứu khoa học y học hoặc bệnh viện có đủ điều kiện nghiên cứu từ tuyến tỉnh trở lên. Nếu thử nghiệm ở nước ngoài thì phải được thực hiện tại các đơn vị được cơ quan có thẩm quyền công nhận hoặc công bố trên các tạp chí khoa học.
