Vận chuyển pin lithium đường hàng không được xét theo loại pin, cách pin nằm trong kiện và tuyến bay. Pin lithium-ion gửi riêng, gồm cả sạc dự phòng lithium-ion, thuộc UN 3480 dành cho tàu bay chở hàng. Pin lắp trong laptop và pin tháo ra nhưng đóng cùng thiết bị có thể cùng mã UN 3481, song dùng hai hướng dẫn đóng gói khác nhau. Trước khi đặt chỗ, hãy xác định đúng cấu hình, chuẩn bị bản tóm tắt thử nghiệm UN 38.3 khớp model nếu áp dụng và hỏi hãng có nhận lô trên toàn tuyến hay không.
Hướng dẫn này dành cho hàng gửi dưới dạng cargo, tập trung vào pin rời và thiết bị điện tử phổ biến. Các mốc kỹ thuật được đối chiếu ngày 10/11/2026 theo hướng dẫn pin của IATA cho DGR ấn bản 67 và khung ICAO Doc 9284 kỳ 2025–2026. Xe điện, bộ pin công nghiệp lớn, pin mẫu chưa thử nghiệm và pin gửi đi tái chế cần được xem xét riêng.
Phân loại pin lithium trước khi đặt chỗ
DG là viết tắt của Dangerous Goods, tức hàng nguy hiểm. Pin lithium thuộc nhóm nguy hiểm loại 9 trong vận tải hàng không. Một số lô đáp ứng điều kiện của Mục II được giảm yêu cầu về bao bì, dấu hoặc chứng từ tùy hướng dẫn đóng gói. Phân loại, bảo vệ pin và các điều kiện còn lại vẫn phải được kiểm tra.
Bắt đầu bằng hai câu hỏi: pin thuộc hệ lithium-ion hay lithium kim loại, và pin thực tế được đóng như thế nào? Tên thương mại như “pin sạc”, “hàng điện tử” hoặc “linh kiện” chưa đủ để trả lời. Hãy lấy model và thông số từ nhãn pin, tài liệu kỹ thuật hoặc xác nhận của nhà sản xuất.
| Cấu hình khi giao vận | Lithium-ion | Lithium kim loại | Cần kiểm tra trước |
|---|---|---|---|
| Pin gửi riêng. Sạc dự phòng lithium-ion nằm ở nhánh này. | UN 3480 · PI 965 | UN 3090 · PI 968 | Tuyến tàu bay chở hàng, khả năng tiếp nhận của hãng và Mục IA hoặc IB. |
| Pin chưa lắp, đóng cùng thiết bị mà pin dùng để cấp điện. | UN 3481 · PI 966 | UN 3091 · PI 969 | Số pin theo thiết bị, Mục I hoặc II và mức sạc nếu áp dụng. |
| Pin đã lắp trong thiết bị. | UN 3481 · PI 967 | UN 3091 · PI 970 | Chống hư hại và kích hoạt ngoài ý muốn. Báo rõ nếu trong kiện còn có pin rời. |
Mã UN nhận diện loại hàng nguy hiểm theo cách mô tả vận tải. PI là Packing Instruction, tức hướng dẫn đóng gói. Bảng dùng để chọn nhánh ban đầu. Để chốt Mục I, II, IA hay IB, cần đối chiếu thêm Wh của pin lithium-ion hoặc hàm lượng lithium của pin lithium kim loại, số lượng và khối lượng tịnh pin trong mỗi kiện, loại tàu bay và các hạn chế trên tuyến. Nguồn đối chiếu: IATA Battery Guidance Document 2026, sơ đồ phân loại trang 10–11.
Wh là năng lượng định mức của pin. Ưu tiên số Wh do nhà sản xuất công bố. Khi cần đối chiếu từ thông số của chính bộ pin, lấy điện áp danh định (V) nhân dung lượng (Ah). Nếu nhãn ghi mAh, chia cho 1.000 để đổi sang Ah. Với power bank, đừng dùng điện áp đầu ra USB để quy đổi dung lượng ghi theo điện áp danh định bên trong. Nếu nhãn và tài liệu không khớp, hỏi lại nhà sản xuất trước khi khai.
Với lithium-ion, sơ đồ IATA dùng mốc 20 Wh cho cell và 100 Wh cho bộ pin để chọn nhánh PI. Khi pin gửi riêng theo UN 3480, nằm trong các mốc này đưa lô vào nhánh xét Mục IB của PI 965, vẫn phải kiểm tra giới hạn từng kiện, điều kiện tàu bay và tờ khai DG.
Gửi power bank đường hàng không cần kiểm tra gì?
Power bank có chức năng chính là cấp điện cho thiết bị khác nên IATA phân loại theo pin. Sạc dự phòng lithium-ion là UN 3480, PI 965, kể cả khi trong kiện còn có điện thoại hoặc cáp. Trong tình huống IATA phân tích ở mục D.02, điện thoại có pin lắp sẵn và power bank trong cùng kiện vẫn phải được nhận diện theo hai cấu hình tương ứng. Việc ghép chúng vào một thùng không biến toàn bộ kiện thành UN 3481. Nếu đóng chung với điện thoại, kiện phải đáp ứng các yêu cầu áp dụng của cả PI 965 và PI 967, kể cả giới hạn khối lượng tịnh pin và dấu, nhãn tương ứng.
Với lô thương mại thông thường, UN 3480 và UN 3090 gửi riêng đi theo nhánh Cargo Aircraft Only, tức chỉ chuyên chở trên tàu bay chở hàng. Một dịch vụ được gọi là air cargo vẫn có thể chở hàng ở khoang bụng tàu bay chở khách. Vì vậy, cần hỏi đơn vị nhận booking về hãng khai thác, loại tàu bay và việc chấp nhận mã UN trên từng chặng, kể cả chặng nối chuyến. Các quy định mang sạc dự phòng theo hành lý hành khách là một nhánh riêng.
Xem thêm Hàng Air Cargo là gì? Phân biệt Air Cargo và Air Express.
Hồ sơ gửi pin lithium: UN 38.3, MSDS và tờ khai DG
| Tài liệu | Dùng để làm gì? | Người gửi cần đối chiếu |
|---|---|---|
| UN 38.3 Test Summary | Bản tóm tắt cho biết kiểu pin đã qua các phép thử áp dụng theo tiểu mục 38.3 của Sổ tay Thử nghiệm và Tiêu chí của Liên Hợp Quốc. | Đối chiếu model, loại pin, Wh hoặc hàm lượng lithium, số và ngày báo cáo, phòng thử nghiệm và kết quả. Nếu chứng từ đứng tên thiết bị, cần xác nhận nó bao phủ đúng pin lắp thực tế. Pin cúc áo đã lắp trong thiết bị, kể cả trên bảng mạch, được miễn yêu cầu cung cấp bản tóm tắt. Ngoại lệ này áp dụng cho tài liệu tóm tắt, còn yêu cầu thử nghiệm kiểu pin vẫn phải được đối chiếu. |
| SDS, thường được gọi là MSDS | Phiếu dữ liệu an toàn. Đầu mối vận chuyển có thể yêu cầu để rà thông tin hàng khi xét nhận. | Xác nhận phiên bản và sản phẩm ghi trên phiếu. Theo IATA, DGR không quy định SDS là chứng từ vận tải bắt buộc khi gửi pin. SDS không thay bản tóm tắt UN 38.3. |
| DGD, tức Shipper’s Declaration for Dangerous Goods | Tờ khai hàng nguy hiểm của người gửi. Ví dụ, pin lithium-ion gửi riêng theo PI 965 Mục IA hoặc IB cần DGD. Với lô đáp ứng đủ Mục II của PI tương ứng, kiểm tra ngoại lệ về tờ khai và yêu cầu ghi thông tin trên AWB. | Đối chiếu mã UN, tên vận tải, số kiện, lượng pin, PI và yêu cầu về tàu bay với hàng thực tế. Để người có nghiệp vụ phù hợp lập và kiểm tra. |
| AWB và thông tin lô hàng | AWB là vận đơn hàng không. Một số lô Mục II cần ghi câu xác nhận phù hợp trên vận đơn theo PI áp dụng. | Gửi bảng kê theo model và theo kiện. Hỏi đầu mối booking về nội dung AWB và biểu mẫu riêng của hãng. |
Nguồn đối chiếu: IATA Battery Guidance Document 2026, các mục Classification, C.03–C.06 và G.01–G.05.
Khi thuộc diện cần Test Summary, hãy xin bản tóm tắt hoặc đường dẫn tra cứu từ nhà sản xuất hay nhà phân phối trước khi bàn giao. Nghĩa vụ cung cấp bản tóm tắt khi được yêu cầu khác với việc phải kẹp bản giấy theo từng lô. Hãng hoặc quốc gia trên tuyến có thể yêu cầu nộp tài liệu cụ thể. Nếu nhận một bản tóm tắt chung cho nhiều model, hãy tìm dòng tương ứng với hàng thực gửi. Nếu chỉ có kết quả thử cho cell bên trong, yêu cầu nhà cung cấp xác nhận căn cứ thử nghiệm hoặc điều kiện áp dụng cho đúng bộ pin thành phẩm trước khi chốt.
Kiểm tra mức sạc, bao bì và nhãn trước khi giao kho
Mức sạc 30% áp dụng cho nhánh nào?
SoC, viết tắt của State of Charge, là trạng thái sạc của pin. Theo hướng dẫn IATA năm 2026, các nhánh lithium-ion thông dụng được xử lý như sau:
- Pin rời, UN 3480 theo PI 965: SoC tối đa 30% dung lượng định mức trong quy trình thông thường.
- Pin đóng cùng thiết bị, UN 3481 theo PI 966: từ 01/01/2026, giới hạn tối đa 30% áp dụng cho Mục I và cho cell hoặc bộ pin trên 2,7 Wh thuộc Mục II. Trường hợp vượt mức trong phạm vi quy định cần xử lý theo Mục I và có chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền tại quốc gia xuất phát và quốc gia của hãng khai thác.
- Pin lắp trong thiết bị, UN 3481 theo PI 967: hướng dẫn 2026 khuyến nghị SoC tối đa 30% hoặc mức dung lượng hiển thị tối đa 25%. Xác nhận yêu cầu của hãng và quốc gia trên tuyến trước khi giao.
Yêu cầu nhà cung cấp xác nhận mức sạc và cách kiểm tra theo loại pin. Wh trên nhãn là thông số định mức của pin, còn SoC mô tả mức sạc tại thời điểm chuẩn bị gửi. Với lô bay từ 01/01/2027, đối chiếu IATA DGR ấn bản 68 và yêu cầu áp dụng cho ngày vận chuyển.
Đóng gói theo đúng PI và Mục đã chốt
Bảo vệ đầu cực khỏi chạm kim loại hoặc chạm pin khác. Cố định hàng để tránh xê dịch, va đập. Với pin lắp trong thiết bị, kiểm tra cả khả năng thiết bị tự bật khi bị đè hoặc va chạm. Loại bao bì, phép thử bao bì, dấu pin và nhãn nguy hiểm phụ thuộc PI và Mục áp dụng. Đầu mối DG cần đối chiếu mặt ngoài kiện với cấu hình bên trong và chứng từ. Với lô theo PI 965 Mục IA hoặc IB, phải có nhãn Cargo Aircraft Only bên cạnh các dấu và nhãn bắt buộc khác.
Với bao bì không thuộc loại đạt quy cách UN ở các nhánh PI 966 Mục II, PI 967 Mục I/II, PI 969 Mục II và PI 970 Mục I/II, kiện phải chịu được tải tương đương chồng các kiện giống nhau cao 3 m trong 24 giờ, tính cả kiện ở dưới cùng. Pin bên trong phải còn nguyên vẹn và bao bì vẫn giữ được chức năng bảo vệ. Người gửi cần có căn cứ về khả năng chịu tải, chẳng hạn kết quả thử hoặc đánh giá bao bì phù hợp. Nguồn đối chiếu là hướng dẫn về tải chồng kiện của IATA.
Dừng giao hàng nếu pin phồng, rò, có dấu hiệu hỏng hoặc thuộc diện thu hồi vì an toàn. Kiểm tra model hoặc số lô với nhà sản xuất. Pin hư hỏng có khả năng gây phát nhiệt nguy hiểm, cháy hoặc đoản mạch, hay bị xác định lỗi vì an toàn, thuộc diện cấm vận chuyển bằng đường hàng không theo quy định đặc biệt A154. Quy định này cũng có thể áp dụng khi pin còn nằm trong thiết bị. Với hàng đổi trả vì lý do khác, làm rõ tình trạng pin trước khi chọn cách gửi.
Hãng bay từ chối nhận pin lithium thì xử lý thế nào?
Hỏi lý do từ chối cụ thể trước khi sửa giấy tờ hoặc đổi tuyến. Nếu vấn đề nằm ở hồ sơ, có thể bổ sung đúng model. Nếu vấn đề nằm ở chặng bay hoặc chính sách tiếp nhận, hồ sơ đầy đủ vẫn chưa đủ để đặt chỗ. Quy định bổ sung của quốc gia hoặc của hãng khai thác có thể áp dụng cho chính mã UN hoặc cấu hình kiện đó.
| Phản hồi khi xét nhận | Việc cần làm |
|---|---|
| Tài liệu pin không khớp model hoặc không rõ Wh | Gửi ảnh nhãn và bảng kê từng model. Xin Test Summary đúng kiểu pin và xác nhận thông số từ nhà cung cấp. |
| Hãng hoặc một chặng không nhận mã UN này | Yêu cầu xác nhận chặng nào bị vướng, loại tàu bay và nhánh PI được nhận. Chỉ đổi sang tuyến đã xác nhận phù hợp với đúng hàng thực tế. |
| SoC, bao bì, dấu hoặc nhãn chưa đạt | Yêu cầu đầu mối DG nêu điểm cần sửa theo PI và Mục. Đối chiếu lại kiện và chứng từ trước khi giao lại. |
| Pin có dấu hiệu hỏng hoặc có thông báo thu hồi vì an toàn | Dừng giao và xác minh tình trạng pin với nhà sản xuất. Pin thuộc diện A154 bị cấm vận chuyển bằng đường hàng không. Liên hệ nhà sản xuất để xác định cách xử lý phù hợp. |
Checklist gửi thông tin để kiểm tra tuyến và báo giá
- Hàng: tên, model, loại pin, ảnh nhãn, Wh hoặc hàm lượng lithium và tình trạng mới, đã qua sử dụng hay đổi trả.
- Kiện: pin rời, đóng cùng thiết bị hay đã lắp. Ghi số pin, khối lượng tịnh pin, số kiện, kích thước và tổng khối lượng theo kiện.
- Hồ sơ: Test Summary khớp model, mức sạc nếu áp dụng, thông tin bao bì dự kiến và SDS nếu đầu mối tiếp nhận yêu cầu.
- Tuyến: sân bay đi, sân bay đến và ngày dự kiến. Yêu cầu xác nhận mã UN, PI và Mục, khả năng nhận từng chặng, chứng từ, nhãn và thời hạn giao kho trước khi chốt.
Xem thêm cách tách cước chính và phụ phí khi so sánh giá cước vận chuyển hàng không quốc tế.
Kết luận
Trước khi đặt chỗ vận chuyển pin lithium, hãy ghi rõ pin gửi riêng, đóng cùng thiết bị hay đã lắp trong thiết bị. Dùng model và thông số của pin thực gửi để đối chiếu hồ sơ, rồi yêu cầu đơn vị vận chuyển xác nhận mã UN, hướng dẫn đóng gói, chứng từ và khả năng tiếp nhận trên từng chặng. Nếu pin có dấu hiệu hư hỏng hoặc bị thu hồi vì an toàn, dừng giao hàng và xác minh với nhà sản xuất.
Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị gửi pin sạc, power bank hoặc thiết bị có pin, có thể gửi bộ thông tin trên cho Air & Sea Global để trao đổi về dịch vụ vận tải đường hàng không, khả năng tiếp nhận trên tuyến dự kiến và các khoản phí cần dự trù.
Liên hệ
CÔNG TY TNHH AIR & SEA GLOBAL
- Văn phòng giao dịch: Tầng 14, Tòa Việt Á, 09 Duy Tân, Cầu Giấy, Hà Nội
- Địa chỉ trụ sở: Số 6 D2 Khu nhà ở Cầu Diễn, Phường Phú Diễn, TP Hà Nội, Việt Nam
- Mã số thuế: 0103030711
- Hotline / Zalo tư vấn 24/7: 083 619 9669
- Email: marketing@asglobal.vn
- Website: https://airandseaglobal.vn/
