Phí IHC Là Gì? Quy Định Và Cách Tính Phí Inland Haulage Charge

Khi nhận báo giá vận tải biển, doanh nghiệp thường thấy nhiều khoản phụ phí như THC, CIC, D/O hay IHC. Trong đó, phí IHC là khoản phí khá phổ biến nhưng cũng dễ gây nhầm lẫn, đặc biệt với những doanh nghiệp mới làm xuất nhập khẩu. Nếu không hiểu rõ bản chất của khoản phí này, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi kiểm tra báo giá hoặc dự toán chi phí logistics. Vậy phí IHC là gì, được thu trong trường hợp nào và ai là người chịu khoản phí này? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, cách tính, mức phí tham khảo và những lưu ý cần biết khi phát sinh phí IHC. 

Phí IHC là gì?

IHC là viết tắt của cụm từ Inland Haulage Charge, được hiểu là phụ phí vận tải nội địa. Khoản phí này phát sinh khi hãng tàu thực hiện vận chuyển container trên chặng nội địa trong mạng lưới khai thác của mình, chẳng hạn giữa cảng biển, ICD (cảng cạn), depot hoặc các điểm giao nhận theo dịch vụ Carrier Haulage. Tùy từng lô hàng và phương án vận chuyển, phạm vi áp dụng IHC có thể khác nhau và không phải lúc nào cũng là chặng vận chuyển từ cảng đến kho của người nhận. 

Trong vận tải container, nếu hãng tàu trực tiếp tổ chức chặng vận chuyển nội địa thì được gọi là Carrier Haulage và doanh nghiệp sẽ phát sinh phí IHC theo chính sách của hãng tàu. Ngược lại, nếu chủ hàng tự thuê đơn vị vận tải bên ngoài để kéo container (Merchant Haulage), chi phí vận chuyển sẽ do doanh nghiệp thanh toán trực tiếp cho đơn vị vận tải và thông thường sẽ không phát sinh IHC từ hãng tàu. 

Hiểu rõ sự khác nhau giữa Carrier Haulage (Hãng tàu kéo) và Merchant Haulage (vận tải do chủ hàng tự sắp xếp) giúp doanh nghiệp kiểm tra báo giá chính xác hơn, đồng thời hạn chế tình trạng thanh toán trùng lặp giữa phí IHC của hãng tàu và chi phí thuê xe vận chuyển riêng. 

Phí IHC (Inland Haulage Charge) phát sinh khi hãng tàu thực hiện vận chuyển container nội địa

Phí IHC dùng để làm gì?

Phí IHC được các hãng tàu sử dụng để duy trì hoạt động của đội xe đầu kéo hoặc thanh toán lại cho các đối tác vận tải phụ trợ. Bản chất của khoản thu này là bù đắp các chi phí thực tế phát sinh trên chặng đường bộ. Những chi phí này bao gồm tiền nhiên liệu, khấu hao xe rơ-moóc, phí cầu đường (BOT) và công tác phí cho tài xế.

Đối với các lô hàng cần vận chuyển bằng sà lan từ cảng nước sâu về cảng cạn (ICD), phí IHC sẽ trang trải chi phí vận hành phương tiện thủy nội địa. Việc sử dụng dịch vụ Carrier Haulage và đóng phí IHC mang lại sự liền mạch cho chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu chỉ cần làm việc qua một đầu mối duy nhất, giảm áp lực theo dõi và điều phối nhiều nhà cung cấp khác nhau.

Tuy nhiên, cước nội địa do hãng tàu báo thường có sự chênh lệch nhất định so với giá các nhà xe tư nhân. Khoản tiền IHC này cũng bao gồm một phần biên độ lợi nhuận quản lý của hãng tàu khi họ đứng ra chịu trách nhiệm cho sự an toàn của hàng hóa trên chặng nội địa.

Ai là người thu phí IHC?

Hãng tàu là đơn vị quy định và áp dụng mức phí IHC đối với dịch vụ Carrier Haulage. Trên thực tế, doanh nghiệp có thể thanh toán khoản phí này trực tiếp cho hãng tàu hoặc thông qua đại lý, NVOCC hoặc forwarder, tùy theo hình thức đặt dịch vụ. Khi hãng tàu nhận lệnh giao hàng tận nơi, họ sẽ cộng thẳng khoản IHC vào tổng cước vận tải (Freight) trên hệ thống.

Tùy thuộc vào mô hình hợp tác logistics mà việc thu phí IHC sẽ do một trong các chủ thể sau thực hiện:

• Hãng tàu (Shipping Line): Là đơn vị trực tiếp phát hành hóa đơn thu phí IHC. Khi hãng tàu nhận lệnh giao hàng tận nơi, khoản phí này sẽ được cộng trực tiếp vào tổng cước vận tải (Freight) trên hệ thống.
• Đại lý giao nhận (Forwarder): Đối với các doanh nghiệp SME không làm việc trực tiếp với hãng tàu, Forwarder sẽ thu phí IHC từ chủ hàng, sau đó thanh toán lại cho hãng tàu theo hợp đồng đại lý.

Việc thu phí thường diễn ra cùng thời điểm doanh nghiệp tiến hành đổi lệnh giao hàng (D/O) tại văn phòng hãng tàu hoặc đại lý. Chứng từ thu tiền phải thể hiện rõ hạng mục Inland Haulage Charge nhằm đảm bảo tính minh bạch cho khâu khai báo thuế và hạch toán kế toán.

Xem thêm: Tổng Hợp Các Loại Phí Trong Logistics Cập Nhật Mới Nhất

Ai là người chịu phí IHC?

Người chịu phí IHC không cố định là người bán hay người mua mà phụ thuộc vào điều kiện Incoterms, phạm vi dịch vụ vận chuyển và thỏa thuận giữa các bên.

Thông thường:

• Điều kiện EXW: Người mua là bên tổ chức vận chuyển từ kho của người bán. Nếu sử dụng dịch vụ Carrier Haulage của hãng tàu, người mua thường là bên thanh toán phí IHC.
• Điều kiện DAP, DDP: Người bán có trách nhiệm vận chuyển hàng đến địa điểm giao đã thỏa thuận nên thường sẽ chịu khoản phí IHC phát sinh trong quá trình vận chuyển nội địa.
• Điều kiện FOB, CIF và các điều kiện khác: Trách nhiệm thanh toán phí IHC không được xác định cố định. Khoản phí này sẽ phụ thuộc vào phạm vi dịch vụ mà hãng tàu hoặc forwarder cung cấp cũng như nội dung đã thống nhất trong hợp đồng mua bán và hợp đồng vận chuyển.

Để tránh phát sinh tranh chấp hoặc chi phí ngoài dự kiến, doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ điều kiện giao hàng, booking và báo giá của hãng tàu hoặc forwarder trước khi xác nhận lô hàng.

Xem thêm: EXW Là Gì Trong Xuất Nhập Khẩu? Điều Kiện EXW Theo Incoterms 2020

Cách tính phí IHC

Mức phí IHC không áp dụng một công thức cố định mà được xác định dựa trên báo giá (quotation) từ hãng tàu hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ vận tải cho từng lô hàng cụ thể. Việc tính toán phí thường dựa trên các yếu tố chính sau đây:

• Cự ly vận chuyển: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Phí IHC được tính dựa trên khoảng cách địa lý thực tế từ cảng dỡ hàng hoặc trạm trung chuyển đến kho đích. Quãng đường càng xa, chi phí xăng dầu và nhân công càng cao, dẫn đến phí IHC tăng.
• Chủng loại container: Mỗi loại container sẽ có mức phí kéo khác nhau. Ví dụ, container lạnh (Reefer) thường có phí IHC cao hơn container khô do cần sử dụng rơ-moóc có máy phát điện để duy trì nhiệt độ.
• Tải trọng và đặc tính hàng hóa: Các lô hàng có trọng lượng lớn, hàng quá khổ (OOG), hoặc hàng nguy hiểm yêu cầu phương tiện chuyên dụng sẽ phát sinh phụ phí cao hơn so với hàng hóa thông thường.

Quy trình này đảm bảo tính minh bạch và phù hợp với chi phí thực tế phát sinh trên chặng vận chuyển nội địa.

Mức phí IHC hiện nay là bao nhiêu?

Không có một mức phí IHC cố định áp dụng cho tất cả các lô hàng. Mỗi hãng tàu sẽ xây dựng biểu phí riêng dựa trên tuyến vận chuyển, loại container, phạm vi dịch vụ Carrier Haulage và chi phí khai thác trong từng thời điểm.

Ngoài ra, mức phí IHC cũng có thể được điều chỉnh khi chi phí vận tải nội địa, giá nhiên liệu hoặc điều kiện khai thác thay đổi. Vì vậy, cùng một tuyến vận chuyển nhưng mức phí giữa các hãng tàu có thể không giống nhau.

Để xác định chính xác chi phí, doanh nghiệp nên cung cấp thông tin về cảng đi, cảng đến, địa điểm giao nhận, loại container và phương án vận chuyển cho forwarder hoặc hãng tàu để nhận báo giá. Đây cũng là cơ sở giúp doanh nghiệp dự toán chi phí logistics và so sánh phương án vận chuyển trước khi đặt chỗ.

Hoạt động vận chuyển container nội địa bằng đường bộ trong chuỗi logistics quốc tế

Phân biệt IHC và THC

Rất nhiều nhân sự mới bước chân vào ngành logistics thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm IHC và THC, dẫn đến việc giải trình sai cấu trúc chi phí cho khách hàng. Bản chất hai loại phí này hoàn toàn khác nhau.

THC (Terminal Handling Charge) là phụ phí xếp dỡ tại cảng. Khoản tiền này trả cho hoạt động nâng hạ container từ bãi cảng (CY) lên tàu, hoặc gắp từ tàu xuống bãi. THC là chi phí cố định phát sinh bên trong khu vực bến bãi của cảng.

Trong khi đó, IHC (Inland Haulage Charge) là cước phí vận chuyển trên đường bộ, đường sắt hoặc sà lan. Không gian phát sinh phí IHC nằm bên ngoài khu vực giám sát của cảng, trải dài trên quãng đường từ cổng cảng về đến kho của doanh nghiệp. Việc rạch ròi hai khái niệm này giúp bộ phận kế toán hạch toán đúng hạng mục dịch vụ.

Bảng so sánh chi tiết giữa IHC và THC:

Điểm giống nhau: Cả hai đều là các loại phụ phí phổ biến trong vận tải biển quốc tế, được tính vào tổng chi phí logistics và trực tiếp ảnh hưởng đến giá vốn hàng hóa của doanh nghiệp.

Phí IHC khác gì với các phụ phí khác?

Ngoài THC, trong báo giá vận tải quốc tế còn có nhiều khoản phụ phí khác khiến doanh nghiệp dễ nhầm lẫn với IHC. Mặc dù đều là các khoản chi phí phát sinh trong quá trình vận chuyển, nhưng mỗi loại phụ phí lại có mục đích và phạm vi áp dụng riêng.

Phí IHC và Trucking

Nhiều doanh nghiệp cho rằng IHC và chi phí trucking là một, nhưng thực tế đây là hai khoản phí khác nhau.

• Phí IHC là khoản phí do hãng tàu thu khi trực tiếp thực hiện chặng vận chuyển nội địa theo hình thức Carrier Haulage.
• Trucking là chi phí thuê xe đầu kéo hoặc đơn vị vận tải đưa container từ kho đến cảng hoặc từ cảng về kho. Khoản phí này phát sinh khi doanh nghiệp tự thuê dịch vụ vận chuyển và không thuộc biểu phí của hãng tàu.

Phí IHC và D/O

D/O (Delivery Order Fee) là phí cấp lệnh giao hàng do hãng tàu hoặc đại lý thu để người nhận có thể làm thủ tục lấy hàng tại cảng. Trong khi đó, IHC là chi phí liên quan đến việc vận chuyển container trên chặng nội địa. Hai khoản phí này có mục đích hoàn toàn khác nhau nhưng thường cùng xuất hiện trong bảng kê local charges.

Phí IHC và CIC

CIC (Container Imbalance Charge) là phụ phí cân bằng container, được một số hãng tàu áp dụng để bù đắp chi phí điều chuyển container rỗng giữa các khu vực khi nguồn cung container mất cân đối. Khác với CIC, IHC chỉ phản ánh chi phí vận chuyển container trong phạm vi nội địa và không liên quan đến việc điều phối container rỗng giữa các thị trường.

Khi nào doanh nghiệp được miễn hoặc giảm phí IHC?

Trên thực tế, phí IHC là chi phí thực chi cho phương tiện vận tải, do đó rất hiếm khi hãng tàu miễn phí hoàn toàn khoản này. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn có các cơ hội đàm phán để nhận được mức giá chiết khấu tốt.

• Cam kết sản lượng lớn (Volume): Nếu doanh nghiệp nhập khẩu hàng chục container mỗi tháng và ký kết hợp đồng dịch vụ dài hạn (Service Contract), hãng tàu sẵn sàng áp dụng mức phí IHC ưu đãi thấp hơn thị trường bán lẻ. Điều này giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình và ổn định dòng tiền dài hạn.
• Các chương trình kích cầu tuyến dịch vụ mới: Khi hãng tàu mở một chặng vận tải từ cảng bốc mới về một cảng đích cụ thể, họ có thể tung ra chính sách trợ giá một phần cước nội địa (IHC) để thu hút hàng hóa đi qua tuyến này. Việc nhạy bén cập nhật thông tin thị trường giúp chủ hàng nắm bắt các cơ hội giảm chi phí logistics.

Cảng biển xếp dỡ container kết nối quá trình vận chuyển nội địa phát sinh chi phí IHC

Những lưu ý khi thanh toán phí IHC

Để quy trình điều phối xe diễn ra suôn sẻ và hạn chế các khoản tiền phát sinh ngoài ý muốn, bộ phận chứng từ và hiện trường (Ops) cần lưu ý rà soát kỹ các điều khoản trước khi xác nhận booking.

• Rà soát báo giá trọn gói: Trước khi xác nhận booking, doanh nghiệp nên kiểm tra báo giá đã bao gồm phí IHC hay chưa và xác định rõ đây là dịch vụ Carrier Haulage hay Merchant Haulage. Đồng thời, cần đối chiếu địa điểm giao nhận container, trách nhiệm thanh toán theo Incoterms và các khoản phụ phí liên quan để tránh phát sinh chi phí ngoài dự kiến. Nếu có điểm chưa rõ, nên yêu cầu forwarder hoặc hãng tàu giải thích chi tiết từng khoản trong báo giá trước khi ký xác nhận dịch vụ. 
• Quy định về thời gian neo xe (Waiting time): Đa số các hãng tàu chỉ miễn phí chờ tại kho trong một giới hạn nhất định (thường từ 4 đến 6 tiếng). Nếu công nhân bốc xếp làm việc chậm trễ, hãng tàu sẽ thu thêm phí neo rơ-moóc. Việc tổ chức nhân sự kho bãi nhịp nhàng để giải phóng xe đúng giờ là biện pháp thiết thực giúp giảm áp lực chi phí.

Kết luận

Việc nắm vững định nghĩa phí IHC là gì cũng như cơ sở tính toán loại phụ phí này là nền tảng để người làm xuất nhập khẩu quản trị chi phí chuỗi cung ứng hiệu quả. Tùy thuộc vào điều kiện Incoterms và thỏa thuận với hãng tàu, doanh nghiệp cần làm rõ trách nhiệm thanh toán để tránh những vướng mắc trong khâu nhận hàng. Việc phân định rạch ròi IHC với THC hay DEM/DET giúp bộ phận nghiệp vụ kiểm soát báo giá một cách chuyên nghiệp.

Hiểu đúng phí IHC là gì giúp doanh nghiệp đọc báo giá vận tải chính xác hơn, phân biệt được các khoản phụ phí và chủ động kiểm soát chi phí logistics. Nếu cần tư vấn về cước vận tải quốc tế, local charge hoặc phương án vận chuyển phù hợp với từng lô hàng, đội ngũ Air & Sea Global sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp trong suốt quá trình xuất nhập khẩu.